zabytki

Kościół p. w. św. Jana Chrzciciela | Pomnik Powstańców Wielkopolskich |Zabytki cmentarza

 

Kościół p. w. św. Jana Chrzciciela

fot. T. Głuszek, M. Ryba

 

 

Parafia w Rozdrażewie należy do starszych w Wielkopolsce. Powstała prawdopodobnie już w XIII wieku, w dokumentach zaś kościół po raz pierwszy pojawia się pod rokiem  1363,w związku z nadaniem mu dziesięciny z Bożacina przez biskupa Jana V Doliwę (z rodu nazywanego później Rozdrażewskimi).

Na początku parafia była pod wezwaniem św Małgorzaty. W 1422 r. papież Marcin V nadał odpust odwiedzającym kościół, więc zapewne stał się on wtedy celem pielgrzymek okolicznej ludności.

W 1480 r. światynia parafialna nosiła już wezwanie św. Katarzyny. Drewniany budynek nie zachował się niestety do naszych czasów (może wyglądał tak jak drewniany kościół w Krotoszynie lub Dobrzycy). Wiadomo, że w 1684 r. był już w złym stanie i zapewne wkrótce został rozebrany. Miejsce, w którym stał upamiętnili parafianie postawieniem figury Matki Bożej Fatimskiej (na zdjęciu poniżej).

Figura Matki Bożej Fatimskiej - Rozdrażew osiedle

Figura Matki Bożej Fatimskiej

Remont starej świątyni w XVII w. nie był potrzebny, gdyż od kilkudziesięciu lat stała już nowa, pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, powstała z fundacji biskupa Hieronima Rozdrażewskiego i jego braci – Jana i Jakuba. W latach 1896 – 97 kościół został rozbudowany dzięki staraniom ówczesnego proboszcza ks. Beiserta (wdzięczni parafianie niedawno odnowili jego płytę ngrobną na cmentarzu) oraz funduszom parafian i księcia Thurn udn Taxis.

Kościół jest budynkiem późnorenesansowym o cechach gotyckch, postawionym w sposób tradycyjny w kierunku wschodnim (orientowany). Wnętrze wyposażone w stylu barokowym. Ołtarz główny – najstarszy, istniał już w czasie konsekracjiw 1644 r. Znajdują się na nim obrazy przedstawiające chrzest Jezusa i Świętą Rodzinę.

Pozostałe ołtarze pochodzą z końca XVII i początu XVIII w. – w transepcie są to: Matki Bożej i św. Józefa (posadają zamalowane już herby – ciekawe czyje?) a w nawie głównej św. Anny, św. Krzyża i św. Benona.

Organy istnejące współcześnie pchodzą z 1870 r. Na uwagę zasługują również stacje drogu krzyżowej, wykonane na początku XX w. przez rzeźbarza z PoznaniaP. Szpetkowskiego (autora m.in. kalwarii w Ujściu k. Piły).

Obecnie kościół jest zachoway w bardzo dobrym stanie dzięki remontom przeprowadzanym w latach 1965-66, 1969, 1978, 1991-95.

Dzwon z 1958 roku - z kościoła w Rozdrażewie

Dzwon z 1958 roku

 

 

Ks. Józef Beissert przed II wojną spoczywał przed wejściem głównym kościoła, po prawej stronie. Przed grobem modliło się często wielu, gdyż jak pamiętano, za życia pomagał zawsze potrzebującym . W czasie okupacji Niemcy przenieśli grób na cmentarz – przeszkadzał we wjeździe do kościoła, z którego hitlerowcy zrobili magazyn

 

Ks. Józef Biessert

Nagrobek Ks. Józefa Beisserta

Pomnik upamiętniający Powstańców Wielkopolskich

 

Pomnik_Powstańców_Wielkopolskich

Pomnik Powstańców Wielkopolskich na rozdrażewskim cmentarzu

 

Na cmentarzu parafianym stoi pomnik upamiętniający poległych Powstańców Wielkopolskich, którzy walczyli o przyłączenie naszego regionu do niepodległej już Polski na przełomie 1918 i 1919 roku. Oto, co uczestnik powstania – Wojciech Czubak pisał o udziale powstańców z Rozdrażewa: W okolicy Ujazdu wywiązały się walki przy jednym z posterunków niemieckich, w czasie których zginęło dwóch rozdrażewiaków.

 

Autor pisze:

„Powstańcy z Rozdrażewa byli pierwszymi poległymi na polu chwały na froncie pod Krotoszynem. Zostali pochowani z należnymi honorami w asyście kompanii honorowej na cmentarzu w Krotoszynie. W uroczystościach pogrzebowych brała tłumnie udział ludność polska z naręczami kwiatów, mimo ostrej zimy. Była to manifestacja narodowa.”

 

Po przejęciu Zdun przez Niemców z Krotoszyna wymaszerowała m.in. 6. kompania, aby odbić miasto. Służył w niej autor, który dalej wspomina:

 

„Kiedy wyszliśmy za miasto, czekała na nas na zboczu szosy w kolumnie czwórkowej grupa ludzi uzbrojonych w kosy ustawione a sztorc. Okazało się, że była to kompania kosynierów z Rozdrażewa i okolicy. Liczyła ponad 100 osób – chłopów i ch synów – część ich była już w podeszłym wieku. Twarze mieli uśmiechnięte i wesołe. Ogarnięci zapałem walki i żądzą zemsty rwali się do boju o Zduny”

 

Tak więc ducha walki nie brakowało pomimo początkowo złego uzbrojenia. Warto wspomnieć, że jak na warunki krotoszyńskiego garnizonu, liczba 100 żołnierzy była bardzo pokaźna.

Źródło: Przeciw pruskiemu zaborcy, oprac. L. Gomolec i B. Polak, Warszawa 1979

Zabytki cmentarza

 

Pierwsze rozdrażewskie cmentarze mieściły się wokół kościołów (być może przy kościele św. Katarzyny, na pewno przy kościele św. Jana Chrzciciela).

Z powodu przepełnienia i względów sanitarnych w 1872 r. założono nowy – przy drodze do Dobrzycy, gdzie znajduje się do dnia dzisiejszego.Niestety najstarsze nagrobki nie zachowały się do naszych czasów – w czasiewojny usunęli je Niemcy z myślą o tworzeniu parku na terenie cmentarza.

 

 

 

Na zdjęciach poniżej:

Pomnik ku czci bohaterów ziemi rozdrażewskiej poległych w latach 1918-1920

 

 

 

Pomnik ku czci bohaterów ziemi rozdrażewskiej poległych w latach 1918-1920,czyli w walkach o granice II Rzeczpospolitej, także w czasie wojny z bolszewikami w 1920 r. Pomnik ufundowała parafia rozdrażewska i okolica w 1927 r.(biały orzeł widoczny na zdjęciu przetrwał II wojnę światową ukryty przed Niemcami w ziemi,pomnik wykonał kamieniarz Włodarczak).

oraz

Pomnik „Męczenników za wiarę i ojczyznę poległych w latach 1939-1945”.

 

Grobowiec rodziny Begale w Rozdrażewie

Grobowiec rodziny Begale.

 

 

 

 

 

Grobowiec rodziny Broniszów.

 

Nieco zatarty już napis brzmi:

 

„W tutejszych podziemiach spoczywają w Bogu

Śp. Tadeusz, Józefa

Broniszowie

Śp. Józef oraz Zofia

Broniszowie

Śp.Feliks Lerchenfeld

Śp. Tadeusz, Elżbieta

Prądzyńscy

Zdrowaś Maryjo”